CRASH

David Cronenberg-ის CRASH 1990-იანი წლების ერთ-ერთი ყველაზე პროვოკაციული ფილმია და ამავე დროს ერთ-ერთი ყველაზე მკაფიო გამოხატულება იმ თემებისა, რომლებსაც რეჟისორი მთელი კარიერის განმავლობაში იკვლევს — იმ წერტილის, სადაც ტექნოლოგია, სურვილი, ტრავმა და გაუცხოება ერთმანეთში იწყებს შერწყმას.

ფილმი ეფუძნება J. G. Ballard-ის საკამათო რომანს და გვიყვება ადამიანების ჯგუფზე, რომელთა ეროტიკული ცხოვრება ავტოავარიებსა და დაზიანებულ სხეულებთან არის დაკავშირებული. ეს იდეაც კი საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ ფილმი სკანდალის ცენტრში მოქცეულიყო. თუმცა ეს არ არის ექსპლუატაციური კინო, რომელიც საავტორო ფილმად არის შენიღბული. ეს არის მკაცრი, ღრმად შემაშფოთებელი და ინტელექტუალურად ზუსტი ნამუშევარი ადამიანებზე, რომლებიც თანამედროვე ცხოვრებისგან იმდენად არიან ემოციურად გათიშულები, რომ სიცოცხლის შეგრძნებას მხოლოდ შეჯახების, ტრავმისა და უკიდურესი ფიზიკური რისკის მეშვეობით ახერხებენ.

კანის რეაქცია სასტიკი იყო. როდესაც CRASH-ის პრემიერა Cannes Film Festival-ის საკონკურსო პროგრამაში გაიმართა, ის მყისიერად ფესტივალის ერთ-ერთ ყველაზე სადავო ფილმად იქცა. ზოგი კრიტიკოსი მას ცარიელ პროვოკაციად მიიჩნევდა, სხვები კი ხედავდნენ რეჟისორის ერთ-ერთ ყველაზე მკაფიო განცხადებას სხეულის, ტექნოლოგიისა და სურვილის შესახებ. საბოლოოდ ჟიურიმ ფილმს სპეციალური პრიზი მიანიჭა „სიმამაცის, გაბედულებისა და ორიგინალურობისთვის“ — რაც, ალბათ, ყველაზე „კანური“ ფორმულირებაა იმის სათქმელად, რომ: „შესაძლოა, ეს ფილმი ყველას არ მოეწონოს, მაგრამ კინოს ასეთი უცნაური ნამუშევრები სჭირდება.“

სკანდალი ფილმს პრემიერის შემდეგაც თან სდევდა. მას ცენზურის მცდელობები, ტაბლოიდების აღშფოთება და სხვადასხვა ქვეყანაში აკრძალვის მოთხოვნები შეხვდა. თითქმის ოცდაათი წლის შემდეგაც კი CRASH კვლავ რთული ფილმია, რადგან კრონენბერგი მაყურებელს არ ეუბნება, რა უნდა იფიქროს. ფილმი არ ითხოვს მოწონებას. ის სვამს კითხვას: ხომ არ შეგვცვალა თანამედროვე ცხოვრებამ იმაზე მეტად, ვიდრე ამის აღიარება გვინდა?1