THE SACRIFICE

THE SACRIFICE ანდრეი ტარკოვსკის უკანასკნელი ფილმია, გადაღებული მაშინ, როცა იგი საბჭოთა კავშირიდან დევნილობაში ცხოვრობდა და მძიმე დაავადებას — ფილტვის კიბოს — ებრძოდა. სიუჟეტი მოგვითხრობს ალექსანდრეს, ყოფილ მსახიობსა და ინტელექტუალს, რომელიც მზადაა უარი თქვას ყველაფერზე, რაც უყვარს, თუ მოსალოდნელი გლობალური კატასტროფის თავიდან აცილება შესაძლებელი გახდება. ტარკოვსკი ამას გმირულ ჟესტად არ წარმოაჩენს — ეს არის პირადი, სასოწარკვეთილი რწმენის აქტი, ჩამოყალიბებული შიშის, რწმენისა და მორალური პასუხისმგებლობის გავლენით.

ფილმი შვედეთში გადაიღეს და მასზე მუშაობდნენ რამდენიმე მნიშვნელოვანი კინემატოგრაფისტი, რომლებიც მჭიდროდ იყვნენ დაკავშირებულნი ინგმარ ბერგმანთან. Erland Josephson, ბერგმანის მრავალწლიანი მსახიობი, ფილმის ცენტრში თავშეკავებულ და შინაგანად ღრმა შესრულებას გვთავაზობს. ოპერატორობა ეკუთვნის Sven Nykvist-ს — ბერგმანის ყველაზე სანდო ვიზუალურ პარტნიორს, რომლის ბუნებრივი განათება და ზუსტი კადრირება ფილმს მკაცრ, ასკეტურ სილამაზეს ანიჭებს. მხატვარ-დეკორატორი Anna Asp, ბერგმანის კიდევ ერთი მუდმივი თანამშრომელი, დაეხმარა იმ მინიმალისტური ინტერიერებისა და რიტუალიზებული სივრცეების შექმნას, რომლებიც ფილმის ფიზიკურ სამყაროს განსაზღვრავს.

ტარკოვსკის სამუშაო მეთოდები ცნობილი იყო თავისი უკომპრომისობით. ფილმის ერთ-ერთი ყველაზე ლეგენდარული სცენა — სახლის დაწვა ერთ უწყვეტ კადრში — ორჯერ გადაიღეს, რადგან ტექნიკურმა გაუმართაობამ პირველი დუბლირება გაანადგურა. მეორე მცდელობამ მსახიობები და გადამღები ჯგუფი სრულად გამოფიტა, და ცნობილია, რომ ტარკოვსკი მალევე კოლაფსში ჩავარდა. როგორც FITZCARRALDO-ს შემთხვევაში, რომლის ქაოსური გადაღებები დოკუმენტირებულია ფილმში BURDEN OF DREAMS, THE SACRIFICE-ის შექმნის პროცესიც გადაიღეს — წარმოების დროს ტარკოვსკისთან ჩატარებული ინტერვიუების მეშვეობით, რაც იშვიათ შესაძლებლობას გვაძლევს ჩავიხედოთ მის აზროვნებაში, როცა ის დროსა და ავადმყოფობას ებრძოდა.

გამოსვლისას THE SACRIFICE-მა კრიტიკოსები ორად გაყო. ზოგისთვის ის ზედმეტად მკაცრი და გაუგებარი იყო, სხვებმა კი იგი ტარკოვსკის მთელი ცხოვრების განმავლობაში რწმენაზე, მსხვერპლსა და სულიერ გამძლეობაზე ფიქრის კულმინაციად აღიარეს. დღეს ფილმი ფართოდ აღიქმება როგორც გამოსამშვიდობებელი ნამუშევარი — რეჟისორის კითხვა იმაზე, რა ფასი აქვს რწმენას მაშინ, როცა სიმტკიცე და თვით დროც იწურება.

ეს არის პირველი ანდრეი ტარკოვსკის ფილმი, რომელსაც ბოლო ერთ წელზე მეტია ვაჩვენებთ FOMO Secret Cinema-ში. არა იმიტომ, რომ მისი შემოქმედება არ გვიყვარს — უბრალოდ მისი ფილმოგრაფია იმდენად მრავალფეროვანი და მნიშვნელოვანია, რომ ერთის არჩევას მუდმივად ვადებდი. საბოლოოდ გადავწყვიტე და, FOMO-ს სტილში, ყველაფერი უკუღმა გავაკეთე — დავიწყე მისი ბოლო ფილმით.