THE MATRIX

ცოტა თუ მოიძებნება ისეთი ფილმი, რომელმაც კინოს ისტორია ისე შეცვალა, როგორც „The Matrix“. როდესაც ის 1999 წელს გამოვიდა, ვაჩოვსკების მიერ შექმნილმა უნიკალურმა ნაზავმა — სამეცნიერო ფანტასტიკის, ფილოსოფიის, ჰონგ-კონგური საბრძოლო კინოსა და რევოლუციური ვიზუალური ეფექტების — მთლიანად შეცვალა წარმოდგენა იმის შესახებ, თუ როგორი შეიძლებოდა ყოფილიყო ჰოლივუდური ბლოკბასტერი. ოცდახუთ წელზე მეტი ხნის შემდეგაც „The Matrix“ კვლავ ისეთივე ამაღელვებელი, დამაფიქრებელი და გავლენიანია, როგორც პრემიერის დღეს.

კიანუ რივზი თომას ანდერსონის როლს ასრულებს — ჩვეულებრივი პროგრამისტის, რომელიც პარალელურად ჰაკერის, ნეოს, საიდუმლო ცხოვრებით ცხოვრობს. მას მუდმივად არ ტოვებს განცდა, რომ სამყაროში რაღაც ძირეულად არასწორია. საბოლოოდ, ნეო აღმოაჩენს ფარულ რეალობას, სადაც კაცობრიობა, თავადაც რომ არ იცის, გონიერი მანქანების მიერ შექმნილ სიმულაციაშია გამომწყვდეული. იდუმალი მორფეუსისა და უშიშარი ტრინიტის დახმარებით ის იწყებს გზას, რომელიც მთლიანად შეცვლის მის წარმოდგენებს თავისუფლებაზე, იდენტობაზე და ბედისწერაზე.

ვაჩოვსკები შთაგონებას მრავალფეროვანი წყაროებიდან იღებდნენ — კიბერპანკის ლიტერატურიდან, იაპონური ანიმაციიდან, ფილოსოფიიდან, კომიქსებიდან და ჰონგ-კონგური საბრძოლო ხელოვნების კინოდან. თუმცა მათ ეს გავლენები უბრალოდ არ გააერთიანეს — მათგან სრულიად ახალი, უნიკალური კინემატოგრაფიული სამყარო შექმნეს. Bullet Time, კამერის იმ დროისთვის წარმოუდგენელი მოძრაობები და გრავიტაციის კანონების დამრღვევი საბრძოლო ქორეოგრაფია კინოს ისტორიაში მყისიერად შევიდა. თუმცა ფილმის ნამდვილი ძალა არა მხოლოდ სანახაობრივ ეფექტებში, არამედ იმ იდეებშია, რომლებიც ამ ყველაფრის მიღმა იმალება.

„The Matrix“ კიანუ რივზის კარიერის გარდამტეხი ეტაპი გახდა. მისი მშვიდი, ჩაფიქრებული და შინაგანი თამაშის მანერა იდეალურად ერწყმის ფილმის მასშტაბურ ფილოსოფიურ თემებს, რის შედეგადაც ნეო თანამედროვე კინოს ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ გმირად იქცა. სწორედ ამ როლმა აქცია რივზი საერთაშორისო კინოვარსკვლავად და საბოლოოდ დაამკვიდრა იგი ჰოლივუდის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ფრენჩაიზის ცენტრში.

თუმცა „The Matrix“ მხოლოდ ისტორიული მნიშვნელობის ექშენ-ფილმი არ არის. ეს იშვიათი ბლოკბასტერია, რომელიც ყოველი ხელახალი ნახვისას ახალ მნიშვნელობას იძენს. ყოველი ახალი თაობა მასში განსხვავებულ პასუხებს პოულობს ტექნოლოგიების, კონტროლის, თავისუფლებისა და ადამიანის ბუნების შესახებ. სწორედ ამიტომ ფილმი დღესაც ისეთივე თანამედროვე და აქტუალურია, როგორიც გამოსვლის დროს იყო. და ამ გამოცდილების სრულად შესაგრძნობად სავსე კინოდარბაზზე უკეთესი ადგილი თითქმის არ არსებობს.