BLADE RUNNER

Ridley Scott | 1982 | აშშ / ჰონგ-კონგი | 1სთ 57წთ | ნაჩვენები იქნება ორიგინალი ინგლისური აუდიოთი და ინგლისური სუბტიტრებით

Blade Runner-მა მომავალი იმდენად დამაჯერებლად გამოიყვანა ეკრანზე, რომ მომდევნო ოთხი ათწლეულის სამეცნიერო ფანტასტიკამ ფაქტობრივად გადაწყვიტა, სწორედ იქ ეცხოვრა.

Harrison Ford ასრულებს დეკარდს — ყოფილ blade runner-ს, რომელსაც აბრუნებენ სინთეტიკური ადამიანების, ე.წ. replicant-ების სანადიროდ. ისინი ადამიანებს ჰგვანან, ადამიანებივით გრძნობენ და მათი დრო იწურება. რაც უფრო უახლოვდება დეკარდი მათ, მით უფრო არასტაბილური ხდება მორალური ზღვარი. რიდლი სკოტი Philip K. Dick-ის წყაროს აქცევს კორპორაციული ძალაუფლების, ხელოვნური სიცოცხლისა და ურბანული გამოფიტვის ხედვად.

ფილმის დიზაინი დღემდე განსაცვიფრებელია. ნეონი, კვამლი, რეკლამები, გადატვირთული ქუჩები და ნგრევადი არქიტექტურა ქმნის ლოს-ანჯელესს, რომელიც ერთდროულად მომავალიცაა და უკვე დანგრეულიც. Vangelis-ის მუსიკა ფილმს სევდიან პულსს აძლევს. Rutger Hauer-ის როი ბეტი კი პერსონაჟს, რომელიც უბრალოდ ბოროტმოქმედი შეიძლებოდა ყოფილიყო, სამეცნიერო ფანტასტიკის ერთ-ერთ ყველაზე ტრაგიკულ ფიგურად აქცევს.

ფილმის პრობლემური გამოსვლაც მისი ლეგენდის ნაწილად იქცა. სტუდიური ჩარევის გამო ორიგინალური კინოვერსია დატვირთული იყო ვოისოვერითა და შერბილებული ფინალით, სანამ მოგვიანებით გამოსული ვერსიები იმ ორაზროვნებას აღადგენდა, რომელმაც ფილმი გაცილებით ძლიერად აქცია. როგორც თავად replicant-ებს, BLADE RUNNER-საც საკუთარი იდენტობისთვის ბრძოლა მოუხდა.

ფილმის გავლენის გადაჭარბება რთულია. BLADE RUNNER-მა ჩამოაყალიბა კიბერპანკის ვიზუალური ენა, გავლენა მოახდინა სამეცნიერო ფანტასტიკის ათწლეულებზე და გვაჩვენა მომავალი, სადაც ტექნოლოგია სუფთა და გამათავისუფლებელი არ გამოიყურება. ის კომერციული, უთანასწორო, ლამაზიცაა და გამოფიტულიც. ალბათ სწორედ ამიტომ უბრუნდებოდნენ მას ისევ და ისევ მოგვიანებით ფილმები, ვიდეოთამაშები, მუსიკალური ვიდეოები და მოდის კამპანიები.

FOMO FUTURE SHOCK-ის პროგრამას Blade Runner-ით ვასრულებთ, რადგან ის მთელ კითხვას ისევ სხეულთან, მეხსიერებასთან და სულთან აბრუნებს. მთელი კვირის განმავლობაში ვუყურებდით უკონტროლო კომპიუტერებს, სამხედრო სისტემებს, ვირტუალურ რეალობებს, მკვლელ მანქანებსა და ხელოვნურ თანამგზავრებს. სკოტის ფილმი კი ყველაზე მოუხერხებელ კითხვას სვამს: თუ ხელოვნურ არსებას შეუძლია გახსოვდეს, იტანჯებოდეს, სურდეს და სიკვდილის ეშინოდეს — მაშინ ზუსტად რა ხდის მას ხელოვნურს?